تبلیغات اینترنتیclose
سید عماد الدین نسيمی‌ ديوانی‌‌نین نشرلری- 3
سید عمادالدین نسیمی در پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق
شرح افکار، احوال و آثار سید عمادالدین نسیمی بر اساس تحقیقات استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق

 

تصویر و پرتره سید عماد الدین نسیمی به قلم ناصر بخشی تبریزی

پرتره سید عماد الدین نسیمی

نقاش: ناصر بخشی، هنرمند تبریزی

5-  / ح./ نشری[1]

رحمتلی حمید آراسلی 1985- نجی ایلده باکی شهرینده نسیمی‌نین علمی و دوزگون اوخونموش دیوانینی 350 صحیفه‌ده نشر ائتمیشدیر. بو نشره 365 غزل، 2 قصیده، 2 مستزاد، 4 الیف لام، 3 ترجیع‌بند، 2 مثنوی، 2 ملمع، 288 تویوق سالینمیشدیر. بو نشر، بوگونه قده‌ر چاپ اولان بوتون نشرلر ایچینده، ان ساغلام و دوزگون متن حساب اولونور. ولاکین بو نشرین‌ده بعضی جیددی اوخونوش سهولری واردیر. میثال اوچون:

اول گیزلی گنجین سیرری یم کیم ظاهیر اولدو گؤوهریم،

اول گؤوهره م کیم گون کیمی عالمده مشهور اولموشام.

 

بئیتینده، آراسلی ظاهیر سؤزونو زاهید گتیرمیشدیر.[2] و یا آشاغیداکی بئیتده:
 
مشکین‌ساچیندان‌بولموشام‌اول‌بوی‌روح‌افزایی‌کیم،
طیبیندن آنین ساناسان طیبی و عطار اولموشام.
 
 طیبی (teybi) کلمه‌سینی طیّب اوخوموشدور.

6-  / ق./ نشری[3]

1990- نجی ایلده آنکارادا آق چاغ نشریاتی الیله، دکتر حسین اعیان، نسیمی دیوانی نشر ائتمیشدیر. بو دیوانی شرطی اولاراق / ق./ آدلاندیریریق. بو، اصلینده / آ./ نشری‌نین کوتله‌وی چاپیدیر، و اونا هئچ بیر امتیازی یوخدور. بو نشر، جیددی و علمی بیر امک محصولو دگیلدیر.

7-  / ص./ نشری[4]

علیار صفرلی 1991- نجی ایلده 380 صحیفه‌ده، من بو جاهانا سیغمازام عنوانلی نسیمی منتخباتی نشر ائتمیشدیر. بو نشرده عشق گونشی آدلی مقدمه‌دن سونرا نسیمی‌دن اوچ یوزه یاخین غزل، ایکی مثنوی و تویوقلار گتیرمیشدیر.

او، وئردیگی بوتون شعرلری بئیت به بئیت، ساده تورکجه نثره‌ده چئویرمیشدیر.

چئویریسیندن نمونه:

یارین گره‌ک کی مئهر روخو دلپذیر اولا،
تا حوسن ایچینده خلق جهانا امیر اولا.

هر کیم کی قیلمایا نظر اول حوسنِ صورته،
یوخدور بصیرت آندا کی، آدی بصیر اولا.

گره‌ک ‌سئوگیلی‌نین ‌گونش ‌اوزو ‌اوره‌گه ‌خوش ‌گلن ‌اولا گؤزه‌للیگی ‌ایله دونیانین انسانلاری امیری اولا هر کیم او صورتین گؤزه‌للیگینه باخماسا، عادی گؤزه‌ل اولسادا، اوندا گؤرمه قابلیتی یوخدور.

اونون بو کیتابا یازدیغی مقدمه‌دن بیر نئچه سطر نقل ائدیریک:

« آذربایجان ادبیاتی تاریخینده، نسیمی، سیاسی- فلسفی شعرین ایلک بؤیوک نماینده‌سیدیر. اونون اثرلرینده پوئتیک فیکیرله فلسفی فیکیر، مُدرک‌لیک ایله طبیعی انسانی دویغولار بیرله‌شیر و چوخ واخت‌دا عاغیل، محاکمه، بدیعی فلسفی وسعت حیسّه، دویغویا اوستون گلیر. اجتماعی عدالت، یئنی انسان پروبلئمی، کامیل انسان حاققیندا دوشونجه‌لر، ظولم و شرره قارشی مبارزه، انسانین عقلی- معنوی گؤزه‌للیگی‌نین تصدیقی بو پوئزیانین اساسیندا دورور».

8-  / ع./ نشری[5]

نسیمی دیوانی‌نین عراقداکی الیازماسینی، غضنفر پاشایف، 1987- نجی ایلده باکی شهرینده عراق دیوانی آدی ایله نشر ائتمیشدیر.بو الیازمانین سونوندا بئله بیر شعر واردیر:

«روز شنبه بو کیتاب اولدو تمام،
اول رسولون روحونا یوزمین سلام.

کَتَبَ هو الکتاب ملّا تراب، ابن ملا سفیل ابن ملا امین.»

الیازمادا گئده‌ن شعرلرین اون دؤردو، بو نشردن قاباق چاپ اولان نسیمی دیوانلاریندا گؤرونمه‌دی. همین اون دؤرد غزلی‌ده بیز دیوانا داخیل ائتدیک. بو نشر، اسکی بیر سند کیمی قییمتلیدیر. نسیمی دیوانینی ایشله‌دیگیم زامان، بو نشردن بیر نوسخه آقای اصغر فردی منه هدیه ائتدی.

9-  /گ./ نشری[6]

270 صحیفه‌لیک جیبی قطعده نشر اولان بو شعر مجموعه‌سی مرحوم ابوالفضل حسینی‌نین نظری آلتیندا ترتیب ائدیلمیشدیر. مجموعه گنجلر اوچون حاضیرلانمیشدیر و آشاغیداکی بؤلوملره بؤلونموشدور:

مرحبا، تورک پریزاد، ابدی شأنیمیز، حوسنونه حئیراندورور، من بو جهانا سیغمازام، خالین، سونبولون دیاریندا، قاشینلا کیپریگین، مَلک صورتلی دلداریم، مین لاله تر اولدو، دریای محیط جوشا گلدی، ساقیا من سرخوشام.

مجموعه‌نین باشینا مقدمه و سونونا سؤزلوک آرتیریلمیشدیر. مقدمه‌نی یازان حمید آراسلی‌دیر. مقدمه‌دن بعضی پارچالار:

« . . . شاعیرین اؤز ایدهیاسی اوغروندا عینادلی مبارزهسی و بو یولدا گؤستردیگی ميثيلسیز دیانت و مسلکی اوغروندا مردانه اؤل‍وم‍و نسیمی آدینی یاخین شرق شعرینده ابدیلشدیرمیش، اونا دونیا شؤهرتی قازاندیرمیشدیر.

. . . شاعیرین زندان گونلرینده حبسده یازدیغی جسارتلی شعرلر، محاکیمه زامانی مردانه داورانیشی، منطقی جوابلاری، متین ارادهسی اوزون مدت خلق آراسیندا دانیشیلمیش، ناغیل کیمی دیللرده، آغیزلاردا سؤیلهنیلمیشدیر. بو سببدندیر کی، نسیمی حاققیندا بیر سیرا روایتلر یارانمیشدیر. اونون اؤلومو افسانهوی بیر شکیلده نقل اولونموشدور. ایللر کئچدیکجه شاعیرین حقیقی ترجمهیِ حالی‌دا بو روایتلره قاریشاراق افسانهلشمیشدیر.

. . . اونون اثرلرینده انسان، انسان لیاقتینه، انسان قدرتینه اولان یوکسک اینام ترنم ائدیلیر. بو شعرلرده انسان، حیاتین یارادیجیسی، حیاتی گؤزللیکلرین اصیل منبعی کیمی تعریفلهنیر، یاخشی انسانی صیفتلر تبلیغ ائدیلیر.

. . . نسیمی اؤز معاصیرلرینی حیات و کائناتین سیرلرینی اؤیرهنمگه، بیلیگه، موجود قانون- قایدالارا و اعتقادلارا آچیق گؤزله باخماغا چاغیریر. اونلاری غفلت یوخوسوندان آییتماق ایستهییر. . . »

بو نشر، علمی امک محصولو حساب اولور.

10-  /ک./ نشری[7]

محمدرضا کریمی 1377- نجی ایلده زنگان شهرینده ادبیات کلاسیک آذربایجان سئری کیتابلاری ایچینده / ح./ نشریندن یارارلاناراق 32 صحیفه‌لیک دیوان ترکی نسیمی نشر ائتدیره بیلدی. نسیمی‌نین اوتوزا یاخین غزلینی احتوا ائده‌ن بو کیتابا مقدمه و سؤزلوک‌ده سالمیشدیر.

11-  / ل./ نشری[8]

88 صحیفه‌لیک رقعی قطعینده چاپ اولان بو کیتابا / ب./ نشریندن استفاده ائدیله‌رک نسیمی‌نین مختلیف شعرلری سالینمیشدیر. بو کیتاب انقلابین باشلانغیجیندا چاپ اولدوغونا گؤره، کیتابی سهمانلایان، اونا انقلابی بیر مقدمه‌ده یازمیشدیر. همین مقدمه‌دن بیر پارچا سندلر، قئید و گؤروشلر بؤلومونه آلمیشیق.

12-  / س ./ نشری[9]

516 صحیفه‌ده نشر اولان بو دیوانین، ایراندا چاپ اولان اوندان قاباقکی بوتون نشرلره اوستونلوگو واردیر. حاضیرلایان اینترنت سایتلاریندا لاتین الیفباسی ایله اوچ بؤلومده یئرلشن نسیمی‌نین نسبتاً ساغلام دیوانینی الیفبا کؤچورمه، تایپ، رداکته و اصلاحات یولو ایله نفیس شکیلده نشر ائتدیره بیلمیشدیر. اثرین بیرینجی بؤلومو غزللر، ایکینجی بؤلومو اجتماعی- فلسفی شعرلر و اوچونجو بؤلومو علاوه‌لر آدلانیر. کیتابین سونونا آدلار فهرستی‌ده آرتیریلمیشدیر.

حاضیرلایان اؤن سؤزده دئییر:

« بیز نسیمی شعرینین کلیاتین تاپانمادیق. بیزیم الیمیزه چاتان اونون اوچ جیلدده تنظیم اولموش لاتین نوسخهسی اولدو. لاتینلاری اوخویارکن، اونلاردا بیر چوخ نقصانلار ایله اوزلشدیک. دیوانی لاتینا دؤندهرنلر، اونون بیر تعداد کلمهلرین و اؤزهللیکله عرب سؤزلری و قرآن آیهلرین اوخویانمادیقلارینا گؤره، اونلاردا چوخ سهولر یول وئریلمیشدیر. بیز، دیوانی آنا الیفباسینا کؤچورهرکن، او ایرادلاری اؤدهمگه چالیشدیق.»

حاضیرلایان کیتابا «شهداء الفضیله» کیتابیندا نسیمی و نعیمی حاققیندا یازیلانلاری، اؤزونون بیر چیخیشینی و علیار صفرلی‌نین «من بو جاهانا سیغمازام» نشرینه یازدیغی اؤن سؤزو آرتیرمیشدیر.

بو چاپدا بیر چوخ نسیمی‌یه عائد اولمایان شعرلر، «علاوه‌لر» آلتیندا نسیمی آدینا وئریلمیشدیر. بو نشر، نسبتاً تمیز و ساغلام نشرلردن حساب اولونور.

13-  / ی./ نشری[10]

1385- نجی ایلده تبریزده کتابفروشی تلاش همّتی ایله علیرضا یخفروزانی طرفیندن نسیمی‌نین تورکجه و فارسجا دیوانلاریندان، قایناغینی گؤستریلمه‌دن، ترتیب ائدیلمیش سئچیلمیش اثرلری بیر جیلده توپلانمیشدیر. توپلایان اؤز نشرینده سؤزجوکلری معنا ائتمه‌گی و بعضی نوسخه بدللری اتک یازییا گتیرمه‌گی‌ده اونودمامیشدیر.

14-  بیزیم نشریمیز

نسیمی دیوانی‌نین، / آ./ ، / ب./ ، / ح./ و / ع./ نشرلرینده وئریلن نوسخه بدللره اعتنا ائده‌رک و / ت./ نشرینی بیر اسکی و اقدم قایناق کیمی نظره آلیب باشقا نشرلرین مثبت و دوغرو جهتلریندن یارارلاناراق، نسبتاً ساغلام و علمی- تنقیدی بیر نشر حاضیرلاماغی، جیددی اولاراق 1380- نجی ایلین ایلک باهاریندان باشلادیم. آلتی ایل سوره‌ن بیر زاماندا، الینیزده اولان مجموعه‌نی حاضیرلایا بیلدیم. بو گرگین امه‌گی نتیجه‌یه چاتدیرماق اوچون آشاغیداکی ایشلری گؤردوم:

  1. هر دؤرد نشرده گئدن شعرلری بیری- بیریله قارشیلاشدیردیم و صحیفه سایلارینی بوتون شعرلرین باشیندا یازدیم.
  2. نشرلرده اولان و یا اونلارین اتک یازیلاریندا وئریلن الیازما نوسخه اختلافلاری آراسیندان عاغلیما گلن ان ساغلام روایتی سئچدیم.
  3. الیمده اولان علمی اؤلچولر و تجربه‌لریم اساسیندا، قطعی اولاراق نسیمی‌یه عائد ائده بیلدیگیم شعرلری متنه، شک ائتدیکلریمی «نظیره‌لر و مشکوک شعرلر» بؤلومونه نقل ائتدیم.
  4. نسیمی دیوانلارینا داخیل ائدیلن اؤزگه‌لرین شعرلرینی دیواندان چیخارتدیم.
  5. آیه‌لری و عربجه عیباره‌لری حرکه‌لندیردیم.
  6. لازم اولان هر جوره آد و لغت فهرست و جدول‌لرینی استخراج ائتدیم و کیتابین سونونا کشف الابیات بؤلومو آرتیردیم.
  7. متنی دوغرو- دوزگون اوخوماق اوچون، سؤزلرین املاسینی چاغداشلاشدیردیم و بعضی حرفلرین یازیلیشیندا جزیی دگیشیکلیکلر آپاردیم.
  8. شعرلری اویغون بؤلوملره توپلادیم، نقطه قویما اشاره‌لری ایله اشاره‌لندیردیم و شعرلرین عروض وزنلرینی تعیین ائتدیم.
  9. الده ائده بیلدیگیم نسیمی حاققیندا یازیلان هر یازینی اوخودوم و اوخودوقلاریمدان، یازدیغیم مقدمه‌ده استفاده ائتدیم.

 

  1. کیتابین نشرینی قبول ائدن آقای صمد آسیابی، حروف ییغما و جدوللرین استخراجیندا صمیمی یاردیملارینی اسیرگه‌مه‌ین خانیم منیژه شیرمحمدی، آقای سید احسان شکرخدایی و اوغلوم آقای ستارخان، بو نشرین اوخوجو الینه یئتیشمه‌سی اوچون زحمت چکمیشلر.


[1] عماد الدین نسیمی. دیوان، ترتیب ائدن: حمید آراسلی، باکی، علم نشریاتی، 1985.

[2] ح / 153.

[3] نسیمی دیوانی، حاضیرلایان: دکتر حسین اعیان، آق چاغ نشریاتی، آنکارا، 1999.

[4] عماد الدین نسیمی. من بو جاهانا سیغمازام، باکی، گنجلیک، 1991، 380 ص.

[5] عماد الدین نسیمی. عراق دیوانی، باکی، یازیچی 1987، 136 ص.

[6] جهانگیر قهرمان‌اوف. نسیمی، منده سیغار ایکی جهان، باکی، 1973.

[7] عماد الدین نسیمی. دیوان نسیمی، مقدمه: م. کریمی، زنگان نشریاتی، 1377.

[8] عماد الدین نسیمی. سئچیلمیش اثرلری، سهمانلایان: ح. اولدوز، تبریز، ناشر: اولدوز، 1358.

[9] سید علی عمادالدین نسیمی دیوانی، حاضیرلایان و چاپا بوراخان: بهرام اسدی، یاز نشریاتی، ارومیه، 1386.

[10] دیوان عماد الدین نسیمی (تورکجه - فارسجا شعرلری)، توپلایان: علیرضا یخ فروزانی، تبریز، انتشارات تلاش، 1385.

نویسنده : عیسی مجیدی 27 مرداد 1391 ساعت : 12:11
افتتاح شبکه بزرگ و گسترده شناختنامه شعرای آذربایجان را به شما مسئول سایت،‌ استاد بزرگوارم دکتر حسین محمدزاده صدیق و مردم فرهیخته آذربایجان تبریک میگویم
ساغ اولون
وار اولون
سایت
صفحه قبل 1 صفحه بعد
نظر شما
نام : *
پست الکترونیک :
وب سایت/بلاگ :
*
:) :( ;) :D
;)) :X :? :P
:* =(( :O @};-
:B /:) =D> :S
کد امنیتی : *

برچسب ها : شناختنامه عماد الدین نسیمی بر اساس پژوهش دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید عماد الدین نسیمی در تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید عماد الدین نسیمی, شناختنامه عماد الدین نسیمی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق, حسین محمدزاده صدیق مصحح آثار عماد الدین نسیمی,عماد الدین نسیمی در تحقیقات حسین محمدزاده صدیق, فضل الله نعیمی و حروفیه به روایت دکتر صدیق,شناختنامه سید عماد الدین نسیمی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,
ارسال در تاريخ جمعه 7 مهر 1391 توسط دکتر صدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی